| Hedef 1D1 » ÖSS » ÖSS - Dersler/Konular » "Tabiat-üstü" Argümanları ve İçlerindeki Temel Yanılgı |
| ÖSS - Dersler/Konular Öğrenci Seçme Sınavı Dersler/Konular |
![]() |
| LinkBack | Seçenekler | Stil |
| |||
| Tabiat-üstü"nün varlığını -"akla dayalı" olarak- savunan spesifik argümanları tartışmadan önce* bu argümanların temelinde yatan yanılgıyı ortaya koymak yararlı olur. Mantık yanılgılarından biri* "isbata çalışılan şeyi doğru varsayma" veya "dairesel argümantasyon" yanılgısı olarak adlandırılır. Bu yanılgı şu iki tarzdan birine benzer biçimde ortaya çıkar: 1. aynı cümle bir argümantasyonun hem öncülü* hem de sonucu olarak kullanılırsa; veya* 2. sonuç doğru varsayılmaksızın* öncüllerden birinin doğruluğunun isbatı mümkün olmazsa. Mesela* A der ki: "Şahıs-X* ilahi mesajlar almışdı." B sorar : "Nereden biliyorsun?" A : "Kitap-Y böyle yazıyor." B : "Kitap-Y'nin güvenilir olduğunu nereden biliyorsun?" A : "Çünkü* Kitap-Y* ilahi bir zat olan Şahıs-X tarafından yazılmıştır." "Tabiat-üstü" argümanlarında da; kendisi isbata muhtaç bir şey* başka bir şeyin isbatına dayanak olarak kullanılır. Mesela* "Bir 'İlk Sebep' yoksa* evreni hangi sebep başlattı?" veya "Tabiat-üstüne inanmıyorsan* evrendeki bu fevkalade dizaynı nasıl izah ediyorsun?" gibi sorular* böyle bir yanılgıyı içerir. Birinci soru* evrenin herzaman varolmamış olduğu varsayımından hareket eder; ikinci soru ise* evrenin "fevkalade bir dizayn" teşhir ettiğini kabul eder. Oysa* "tabiat-üstü" nosyonunu savunan insan tarafından gerçekte isbat edilmesi gereken şey* "evrenin bir başlangıca ihtiyaç duyduğu" veya "evrende fevkalade bir dizayn olduğu" iddialarıdır. Bu yanılgının bir başka şekli şöyle ortaya çıkar: "İlk Sebep" olarak öne sürülen "tabiat-üstü" kuvvetin varlığı* "sadece mantık ve delillere dayalı olarak isbat edilecek" iddiasıyla başlayan bir argüman* sonra mutlaka inanca çağrı yapar. Bu yanılgı* esasen birinci yanılgının aynısıdır; ancak* özel bir vurgu gerektirir. Bazı "tabiat-üstü" savunucuları* argümanlarda varolan bir kuvveti* her nasılsa kendilerinin görebildiğini* fakat bu kuvveti algılamak için "inanç"ın bir önşart olduğunu öne sürerler. Yani* "tabiat-üstü"nün varlığı için öne sürülen argümanların mantık kuralları açısından geçerli olmayabileceğini (dolayısiyle inanmayan bir insanı ikna etmeyeceğini)* fakat inanmış olsa bu argümanların kuvvetini göreceğini iddia ederler. Cine-inanan ve inanmayan iki insan arasında şöyle bir hayali diyalog düşünelim: Cine-inanan (Cİ): "Kafamın üstünde sihirli bir cin var." Şüpheci (Ş): "Ben birşey görmüyorum." Cİ: "Tabii* o görünmez bir cin." Ş: "Kafanın üstüne dokunuyorum* ama birşey hissetmiyorum." Cİ: "Çünkü* o maddeden yapılmamıştır. Sihirli dediğimi hatırlamıyor musun?" Ş: "Fakat* senin cin nosyonunu niye kabul etmem gerekiyor ki? Cinin neye benziyor* varolduğu konusundaki delil ne?" Cİ: "Cinimin varlığı* delil gerektiren birşey değil. Cinim hakkında sorulacak en son soru* onun var olup olmadığıdır. Önce benim görünmez cin nosyonumu kabul etmemiz gerekir; ancak ondan sonra onun varlığı konusundaki delilleri gösterebiliriz. Bu yaklaşımın irrasyonelliği aşikardır. Bir fikrin doğruluğu* ancak onun doğruluğunu isbat eden deliller ortaya konduktan sonra kabul edilebilir. Bir fikri önce kabul edip* sonra onu isbat edecek delil aramak anlamsızdır; böyle bir tavır* birazdan sokuşturulacak bir mantıksızlığı gizlemek için yapılmış bir elçabukluğundan başka birşey değildir. Bu* rasyonellik değil* rasyonelizasyondur. Sırf argümanı geliştirmek için* diyalogdaki şüphecinin* delil görmeden önce* görünmeyen bir cin nosyonunu kabul ettiğini varsayalım. Cinin varoluşu hakkındaki delillerin tabiatı ne olmalıydı? Ş: "Tamam; delil olmasa da* cininin varlığını kabul etmeye razıyım; fakat* neye inandığımı bile bilmediğim için* bana cinin hakkında daha çok şey söylemen lazım." Cİ: "Cinim* bütün yağmurların sebepidir." Ş: "İyi ama* yağmur hadisesinde* cininin varolduğunu gösteren delil nedir?" Cİ: "Her yağmur yağdığında* cinimi eylem halinde görüyorsun. Daha ne delil isteyebilirsin?" Bu diyalogdaki akış* dairesel argüman yanılgısını içermektedir. "Tabiat-üstü" argümanları da benzer şekilde geliştirilir: önce* evrenin yaratılmış olduğu ve/veya düzenlilik arzettiği kabul edilir; sonra* yaratma ve/veya düzenlilik sağlama işinin ancak "tabiat-üstü" bir kuvvetle izah edilebileceği kabul edilir; daha sonra* evrenin gerçekten de varolduğuna ve onun düzenlilik arz ettiğine işaret edilir; sonuç olarak* bir "tabiat-üstü" kuvvetin varlığına inanılması istenir. "Tabiat-üstü" argümanlarının hepsi* temelde bu yanılgının üstüne bina olmuştur; fakat* değişik biçimlerde ortaya çıkarlar. Bu argümanlar üç kategoride guruplanabilir: 1. Tabiat Argümanı* 2. Kozmolojik Argümanlar (İlk Sebep Argümanı* Bağlantılılık Argümanı* Entropi Argümanı)* 3. Dizayn Argümanları (Teleolojik Argüman* Analojik Argüman* Hayat Argümanı). 1.2.1.2 Tabiat Argümanı "Tabiat-üstü" bir kuvvetin varlığını isbat için yola çıkan tabiat argümanı* henüz izahı yapılmamış bir tabiat fenomenini ele alır* onun bir izah gerektirdiğini öne sürer ve bilinen başka tabiat fenomenleriyle onun henüz izah edilemiyor oluşuna bir çözüm olarak* bir "tabiat-üstü" boyutun varolduğu sonucuna varır; kendisi tabiat kanunlarından muaf varsayılan bu "tabiat-üstü" boyutun* aynı zamanda evrenin "İlk Sebep"i olduğu kabul edilir. Bu argüman* öne süren insanın herhangi bir psikolojik ihtiyacını tatmin ediyor olabilir; fakat* rasyonel olmaktan uzaktır. Rasyonel bir izah* bilinenden bilinmeyene doğru kavramsal bir köprüdür; bilinmeyeni* bilgi sisteminde mevcut bilinenler yoluyla anla***** onu bilgi sistemi içine bir bilinen olarak bütünleştirmektir. Bir bilinmeyeni başka bir bilinmeyenle ("tabiat-üstü"yle) izaha kalkışmak* o konuda herhangi bir izahın hiçbir zaman mümkün olmayacağını iddia etmekten veya zihin sağlığından yoksun olmaktan başka birşey değildir. |
![]() |
| Seçenekler | |
| Stil | |
| |
Benzer Konular | ||||
| Konu | Konuyu Başlatan | Forum | Cevaplar | Son Mesaj |
| Briatore "FOTA 2010'da KERS'in Yasaklanması İçin Çalışıyor" | Administrator | Motor Sporları | 0 | 08-23-2009 07:55 PM |
| Ermenİstan teknİk dİrektÖrÜ poulsen: "bİzİ evİmİzde yenmek zor" | Administrator | Milli Takımlar | 0 | 08-23-2009 07:44 PM |
| Bilinmeyen" ve "Bilinimez" Üzerine | cameron | ÖSS - Dersler/Konular | 0 | 08-21-2009 06:38 AM |
| Rektör Eren; "Başaranız Başarımızdır" (YEŞİLIRMAK GAZETESİ) | xzorrox | AMASYA ÜNİVERSİTESİ | 0 | 08-17-2009 07:00 PM |
| Vista Faciasından sonra Microsoft'tan Yeni Hamle "WİNDOWS 7" | xzorrox | İşletim Sistemleri | 0 | 08-13-2009 08:07 AM |